Rehabilitasyon

Öncelikle güdüğünüz tamamen iyileşmelidir. Asıl rehabilitasyon süreci güdüğünüz iyileştikten bir kaç hafta sonra başlayacaktır. Ve genellikle 6 ay kadar sürecektir.

İyileşme sürecinize göre rehabilitasyona ne zaman başlanacağına sizinle ilgilenen ekip karar verecektir.

Rehabilitasyon sürecinde özellikle protez kullanımı için hazırlanacaksınız. Burada amaç sizin için mümkün olan en yüksek derece mobilite ve özgürlüğünüzü kazanmanız ve bu sayede gelecekteki hayatınızı normale en yakın şekilde yaşamanızı sağlamaktır. Ancak, başarılı bir rehabilitasyonun en önemli etkeni sizin aktif katılımınızdır. Motivasyonunuz ve kendinize olan güveniniz ise bu sürece büyük katkı sağlayacaktır.


Güdük bakımı

Rehabilitasyon aşamasında güdüğünüzün ve sağlam bacağınızın bakımının nasıl yapılacağını öğrenmiştiniz.

Hastanede yatarken hemşireler ve doktorlar yaranızı temizler ve bandajları değiştirirken artık rehabilitasyon aşamasında güdüğünüzün, yaranızın ve sağlam bacağınızın bakımını siz yapmaya başlayabilirsiniz. Çünkü ancak düzenli ve hassas bakım sayesinde protezinizi ağrı ve acısız giyip çıkarabilirsiniz.

Doğru Güdük bakımı nasıl yapılır?

Terapistiniz doğru güdük bakımını anlatacaktır. Derinizin sert ve pul pul olmaması için, her sabah ve akşam ılık su ve yumuşak sabunla (Derma Clean) ile yıkayınız. Daha sonra cildinizi iyice kurulayın ve krem sürün. Otto Bock bakım ürünlerinden ikisi, Derma Repair ve Derma Prevent güdükdeki gibi gerilmiş ciltler için geliştirilmiştir. Örneğin Derma Prevent cildinizin üzerini koruyucu bir tabaka ile kaplayarak yıpranmasını engeller böylece cildiniz yumuşak ve esnek kalmış olur.

Eğer güdük üzerindeki deride büzüşme ve gerilmeler olursa enfeksiyonları önlemek için bunların bakımı titizlikle yapılmalıdır. Bu konuda tedavinizi yapan uzmanlardan yardım alınız. Ek olarak, güdük bakımı yaparken yaralanmalara, basınç ağrılarına ve su toplamalarına dikkat ediniz. Bunlar da medikal bakım gerektirir. Güdüğünüzün göremediğiniz yerlerini kontrol etmek için bir ayna kullanınız. Güdüğünüze yapılacak düzenli masaj ve dikkatli esnetmeler de bakım olarak yapılabilecek önemli unsurlardır.

Ayrıca yıkandıktan sonraki sabahlarda protezinizi giymek normalden biraz daha zor olacaktır çünkü ılık su güdük derisinin şişmesine neden olur.

Sağlam bacağınızın bakımı

Amputasyondan sonra, güdüğünüz henüz ağırlık taşıyamacak durumda olduğu için sağlam bacağınıza daha fazla yük binecektir.

Sağlam bacağınızda oluşacak ufak yaralara dikkat ediniz. Özellikle enfeksiyon kapma riski altında, bu ufak görünen yaralar önemlidir ve zaten oluşacak her probleme en kısa zamanda tıbbi müdahele gerekir. Herşeyden daha önemlisi ise sağlam bacağınızın işlevini korumasını sağlamaktır.

Ek olarak, ayak tırnaklarınızı düzenli kesmeniz gerekir. Bakım konusunda birçok ampute, bir ayak hastalıkları uzmanından yardım almaktadır.

Rahat ve ayağınıza iyi uyan ayakkabı giymek de sağlam bacağınızın bakımı için önemlidir. Tabanlıklar da size tavsiye edilebilir. Ayakkabı seçimi yanında kullanacağınız çoraplar da çok önemlidir: Teri emen yün veya pamuklu ve bant kısmı dolaşımı önlemeyecek şekilde gevşek olan çoraplar seçilmeli ve sadece bir gün giyilmelidir. Aksi takdirde cildinizi tahriş edecek ve sonrasında enfeksiyonlara yol açabilecek tuz birikimleri olabilir. Çıplak ayakla tekerlekli sandalyeye oturmamalısınız. Ayrıca yaralanma riski yüksek olduğundan çıplak ayakla ayakta da durmamalısınız. Yatarken de topuğunuzun altına yastık tarzı birşey koyarak sağlam bacağınızda oluşabilecek bası yaralarından da kaçınabilirsiniz.

Protezinizle yürümek

Modern teknoloji sayesinde farklı ihtiyaçlar için farklı protez uygulamaları yapmak artık mümkün. Yani sizin için seçilecek protez bileşenleri çok önemlidir. Eğitim programınız da bu bileşenlere göre şekilenecektir. Protezinizi güvenle kullanmanız ve günlük hareketlerinizi yeniden öğrenmeniz eğitim programınız sayesinde olacaktır.

Düz zeminde yürümek

Protezinizin genel kullanımını güvenli bir şekilde öğrendikten sonra asıl yürüme egzersizlerine başlayabilirsiniz. Dengenizi ve koordinasyonunuzu geliştirmek, protez kullandığınız tarafa gereken ağrlığı vermek ve pelvis ve üst vücudunuzu güçlendirmek bu egzersizler sayesinde olacaktır.

Ek olarak, ancak kaslarınız güçlü olduğunda yürürken düzgün ve sabit bir postüre sahip olabileceğiniz için kaslarınızı güçlendirmeye devam etmeniz önerilir.

Öncelikle, paralel barlarda vücut ağırlığınızı bir taraftan ötekine kaydırmayı ve tek bacak üzerinde ayakta durmayı öğreneceksiniz. Tüm ağırlığınızı kollarınız ve sağlam bacağınınıza vermek yerine protez üzerinde de ayakta durmak konusunda çalışmalar yapıp kendinize güvenir hale gelin. İlk amacınız yürümek için gerekecek yardımları ufak ufak azaltmaktır. Bu amacınıza, doğru yürüyüş tekniği ve güçlü kaslarla ulaşabilirsiniz.

Egzersizlerinizde yanlış hareketlerden kaçınmak için dikkatli olunuz. Başlangıçta terapistiniz yardım etmek için hep yanınızda olacaktır. Ancak bir süre sonra buna ihtiyaç duymayacaksınız.

Rampalarda ve merdivenlerde güvenle yürümek

Günlük yaşantınızda, tümsekler, evinizdeki basamaklar, garaj girişlerindeki eğimli yüzeyler gibi bir çok farklı engelle karşılaşacaksınız. Burada farklı protez diz eklemleri farklı yürüyüş teknikleri gerektireceğinden protez bileşenleriniz sizin için çok önemli olacaktır. Ayağın doğru konumlandırılması ve trabzandan yardım almanız da önemli bir rol oynar.

Test protezi

Test protezi adı verilen geçici protez, protez teknikerinizin sizin için yaptığı ve kalıcı protezinizin uygulaması bitene kadar giyeceğiniz bir protezdir.

Test protezi sayesinde ayakta durma ve yürüme egzersizlerine hemen başlayabilirsiniz. Ek olarak, protez teknikeri, kalıcı protezin bileşenleri'ni seçerken göz önünde bulunduracağı önemli bilgileri sizin test protezi ile yapacağınız bireysel hareketlerinize bakarak belirleyebilir. Sonrasında protez soket uygulaması yapılacak ve proteziniz sizin ihtiyaçlarınıza göre ayarlanacaktır.

Protez kullanımı

Terapistiniz protezinizi nasıl düzgün kullanacağınızı öğrenmenizde size yardım edecektir. Bu, protezi giymek, çıkartmak, protezinizle ayağa kalkmak, oturmak, denge ve yürüme egzersizlerini kapsar.Protez ayak ve protez diz eklemleri gibi bileşenlerin işlevleri birbirlerinden çok farklıdır. Bu da protez bileşenlerinin seçiminde çok dikkatli olmayı gerektirir. Bu bileşenler ve onları nasıl kullanacağınızı öğreneceğiniz eğitim, bireysel terapi amacınıza ulaşmanız için önemli faktörlerdir.

Protezinizi doğru şekilde giyip çıkartmak

Protezinizi düzgün bir şekilde giyip çıkartmak sizin için günlük yapılacak önemli bir aktivitedir. Yakınlarınız ilk başlarda size yardım etmek durumunda kalabilirler ancak önemli olan bunu sizin kendi başınıza yapabilmenizdir.

Protezinizi farklı şekillerde giymek, protezinizin tipine ve güdüğünüzün durumuna bağlıdır. Terapistiniz farklı uygulamaları size gösterecektir.

Güdük bakımını zaten öğrenmiş olmanızın yanında protezinizin de günlük olarak bakıma ve temizlenmeye ihtiyacı vardır. Soketinizin içini, ter ve deri parçacıklarını temizlemek için nemli bir bezle siliniz.

Tahrişi önlemek için soketin cildinizle temas eden kısımlarını temiz tutmaya özen gösteriniz. Liner kullanıyorsanız, onun da bakımını kullanım kılavuzuna bakarak günlük olarak yapmayı ihmal etmeyin.

Oturmak ve ayağa kalkmak

Doğru bir şekilde protezinizi giyip çıkartmaya başladıktan sonra öğreneceğiniz günlük hareketler oturmak ve ayağa kalkmak olacaktır.

Yapacağınız egzersizler protezinizde kullanılan bileşenlere bağlıdır. Örneğin, C-Leg® diz eklemini kullanan bir diz üstü protez kullanıyorsanız, otururken iki bacağınıza da yük vermek mümkündür. Bu özellik, sağlam bacağın üzerine aşırı yüklenmeyi azaltarak ortaya çıkabilecek ağrılı sendromları engeller.

Aynı nedenden dolayı, diz altı protezlerde de iki bacağınıza da eşit yük vermeye özen göstermelisiniz.

Kompresyon Terapisi

Kompresyon Terapisi

Operasyon sonrası güdükteki doku genellikle şişer. Bu şişme (ödem) operasyona verilen normal bir reaksiyondur. Geniş bir alana basınç uygulanarak bu şişlik azaltılabilir.

Daha fazla